Thuhma
Tiengbik ti le Tieng Naran , English ṭawng in Cardinal Directions le General Directions eiti hlak hai hi eini zohnahtlak ṭawng ahai hin indik naw na auma chuong hai chu Sak le Thlang eiti hai hi an na.
Hi thil hi ka hrietsuokna chu data ka siema annotation ka belsa khan ka ziek kim theinaw a asanchu sak le thlang ti English in kan let khan tiengbik a sak le thlang le khan buoina (confusion) a um pha a , akim thei naw a.
Andiknawna Hrilfiena
Hi thil hi ka lo hril ta hlak a anachu aziek tak hin kala ziek ngainaw a , ei nitin nuna thil pawimaw taluo ani tak naw leihin hi thil hung hril khawm hi hril mawi aharsa hin ka hrieta, chu el khelah sawrkarpui nei ei ninaw lei hin sipai le khawlpui , vuongna le lawngpui hai ei nei ve naw lei hin ziek dik le diknaw khawm ei ta ding chun adanglamna bek a um chuong naw a, anachu pawimawlo ti leia thil indiklo a ka hriet hang hril suok lo chu ka ngaidan ani bek naw leiin kala hung bei ṭha anih.
Bul ṭan hma in tiengbik hai hung phosuok lang hrietthiem awlsam na dingin.
| Direction |
Hmar Translation |
| East |
Sak / Suo |
| West |
Thlang / Thlak |
| South |
Sim |
| North |
Hmar |
Hieng a chunga English ṭawng le Hmar ṭawng a value hai hi andik eiti chun hma ei sawn theia.
Map ahai hieng tiengbik hai hi ei en chun “ North hi ieng lai khawm sak tieng um ata , South hi ienglai khawm a hnuoi tieng a um hlak ding anih.
Compass hai khawm hin ienglai khawm Hmar tieng a khik hlak a , chu anthawk changtieng hi Sak eita vawitieng chu Thlang ani ve thung hlak anih.
Tekhinana a hnuoia thlalak hi tiengbik hai placement indik taka um anih.
Tiengbik hai
Hi a chunga tiengbik hai hi Hmar ṭawng in ei inlet chun andik thei ta nawh asanchu Sak le Thlang hi changtieng le vawitieng , an um tak leiin. Hi a hnuoia thlalak a ang hin.
Tiengbik ziekdan indik
Sak le Thlang hi achungtieng le hnuoitieng a hang ziek el hi a awlsam a andik lem om si anachu sak le thlang ti hi a chungtieng le hnuoitieng ei sie chun andik naw anih.
Hi chena eila man naw chun hrietthiem awlsam zawng in Bible in khawsak mi var hai ati hai khawm kha Bethlehem anthawk changtieng , nisa suok na tieng anthawk a hung an na, an suok ding khan vawitieng an pan a , khawsak eiti lai zingin saktieng anthawk a thlangtieng pan an ni naw anih.
Leihnuoi hi anhlum ti ringna ei neia , Science in anhlum anih ati hi eiin thlawp pui chun achung tieng hi north ana , ahnuoitieng hi south ning ata , chuong hai chu ei ṭawng chun hmar le sim hai an nih.
Sak le thlang hi (East le West) khawvel invir leiin nisa hi sak tieng asuoka thlang tieng a thla hlak eita anachu hi lai kawngkar ṭhe na ding hin khawvêl hi anhlum si leiin sak le thlang hai hi hmar le sim hai angin geological location an nei ve naw a , tak tak a um thei naw a , hi lei hin map ahai chun ṭhe fom in a uma , kil khat tieng sak eita kil dang tieng thlang eita ei siem fom anih.
Asuk Dik Dan
Hienga sak le thlang ti hi andik thei naw si chun asuk dik na dingin thumal hang phuok fom a ṭul el om ti khawm an uma.
Tamtak in hi thil hi English ṭawng le Hmar ṭawng a hieng tiengbik thumal hai indawt dan i hriet buoi lei ani dam anmi ta , adang chun ei pi le pu haiin an hriet dana tieng narana hmanga anlo phuok ani dam anta , andik naw hin ka hrieta asanchu ei pi le pu hai khan Sak le Thlang cho nilovin Suo le Thlak khawm anlo hmang hlak leiin.
Ka ngaidan a ding chun Sak, Thlang,Sim, Hmar ti loin, Suo, Thlak, Sim, Hmar ti inla andik lem hin ka hrieta.
Tiengbik ziekdan indik lem
Sukdik Pawimawna
Tienlai khan a lum le adei , hlobet hring le ṭawl , le van arasi hai hmangin khuol anlo inzin hlak a, an umhmun hai inchikna in an nei hlak a , tuipuia lawngpui hai khawma arasi hai hmangin tieng inchikna in an nei hlak a tulai ruok chu hieng ang thil hai hi ei pawimaw bek ta naw a , asanchu GPS le Smartphone hai ei nei tak lei hin.
Chuong lai zing chun khuolzin mi hai ta ding chun a pawimawi zing a.
Abul tienga kati ang khan ei mimal takah tangkaina bek anei ta naw a anachu hieng tieng hai hin hlutna nei tanaw hai sienkhawm transport le navigation ahai chun anhlutna abo chuong naw anih ka hung ti ang khan.
Chu el khelah andik lem hrie zing sia andik naw chel kha anvet thlak in ka hrieta.
Akum chie ka hriet ta nawh anachu 2006-2010 lai vela Muolhoi HSA in Muolhoi map ansiem khawm khan an buoi pha in ka hrieta , an map siem an sem dok hnung an recall pha kha.
Atawpna dingin
Hi thil hi thlek danglam ding hang ti inla khawm institution tak tak nei khur ei nei naw a, ziek nei haiin an thil ziek ahai anlo hmang ve a , ei holim na ahai ei hmang ṭan ti naw chun a thaw dan dang khawm a um chuong naw a. Ka hrietsuok ka hun tarlang ve mei mei anih.
Chu el khelah hi lai kawngkar hrie ṭhe chun abuoinaw a, chun Hmar le Sim eiti hai hi ei ziek danah an umna andik ti thei an na anachu asir tieng lo sie ta inla Sak le Thlang hi a chungtieng le hnuoitieng lo si inla khawm ei hrietthiem chun a buoi hran naw anih, anachu kati ang khan pi le pu haiin Suo le Thlak khawm anlo tive hlak si chun andik lem hang pawm kha abuoina aum hin ka hriet nawh.
Iem i ngaidan nang?